X
تبلیغات
شاعیرانی کورد.شیعری کوردی.نه قلی کوردی. -

شاعیرانی کورد.شیعری کوردی.نه قلی کوردی.

شامل اشعار کردی و زندگینامه برخی شاعران کردستان میباشد

1.  شیخ ره زا تاله بانی2

شیخ ره زا تاله بانی (1832_1910م)یه کیک له شاعیرانی گه و ره ی کورده که به داخه وه به هوی هه ندیک له شیعره کانی یه وه خه لک پی یان عیبه باسی بکه ن یا هه ر نیویشی بین.ئه گه ر نیوی شیخ ره زا دیت یه کسه ر پیکه نین ده یانگری و شه ره جنیویان به بیر دادی.

شیخ ره زا گه و ره تری شاعیری ئه و مه یدا نه یه و هیچ که س له م جوره شیعرانه دا(دامالراو)نه یگه یشتووه تی).بلام به ره مه کانی تری شیخ ره زا نیشا ن ده دا که یه کیک له کله شاعیرانی کورده.جگه له شیعره کوردی یه کانی،شیعری فارسی هه یه که له شاعیرانی گه وره ی فارسیش وه دوا ناکه وی.له حالیکدا که شیخ ره زا خوی خه لکی عیراق بووه،به چوار زمانی:کوردی،فارسی،تورکی و عه ره بی شیعری گوتووه.

شیعره کانی شیخ ره زا ده توانیین ئاوای دابه ش بکه ین:

1_دلداری2_شین گیری3_هه جو4_ده رویشی6_پیدا هه لدان7_باری ژیانی خوی و کومه لایه تی

شیخ ره زا وه ک شاعیرانی دیکه ی شیعری کوردی له شیعری دلداری دا به ده سه لاته و ئه گه ر چاو له دیوانه که ی بکریت چه ن شیعری دلداری وه ک:دلبه ری بی وه فا-دلبه رانی کویی-ده دردی حه بیب و پینج خشته کی له سه ر شیعری مسته فا به گی کوردی و...

ده بینریت که زور به وه زن و شان له شانی ئاسه واری شاعیرانی دیکه ده دا.

وه ک ئه م پارچه شیعره:

سه رو نه ی چین که له گه ل قامه تی تو بینه نه به رد

شه که ری خواردووه نه ی سه روسه ری داوه له به رد

گه ر ده لیلی وه کو نوقته ی ده هه نت نه بوایه

منیش ئینکارم ئه کرد وه ک حوکه ما جه و هه ری فه رد

لیی ئه پاریمه وه ئه ی روحی ره وانم توخوا

چیه ده رمانی دلم پیم ئه لی لاچو دله ده رد3

شیخ ره زا چه ن شیعریکی بو شین کوتووه.شیخ ره زا یه کی که خوی ئه و هه مووه خه لکی وه پیکه نین خستووه له شین گری

کولی گریان ده خاته دلی ئینسان.

بوچ نه سووتی جگه رو بوچی نه بی دل به که باب

بوچی نه روا له ته نم روحی ره وان میسلی غوراب

بوچ له سه ر چاوه یی چاو هه لنه قولی ره شحه یی خوین

بو له فه وواره یی موژگان نه چه کی قه تره یی ئاب

بوچ له به ر ناله نه بی حه لقه یی حه لقم به سروود

بو له به ر گریه نه بی چه شمه یی چه شمم به سراب

موونیسی روژ و شه وم با عیسی ئارامی دلم

رویی و من له و غه مه دا،که و تمه نیو به حری عه زاب...4

شیخ ره ضا له زور شیعری دا شانازی به خوی و به زمانیه وه کردووه وه کوو ئه م به یته:

تو هه ته تیغی ده بان و من هه مه تیغی زمان

فه رقی ئه م دوو تیغه هه ر وه ک ئاسمانه و ریسمان

یان له قه تعه شیعریکی دیکه دا ده لیت:

(لامیعی5)شاعیر به هه ر مه جلیس بچی خلکی ده لین

بولبولی ده ستان سه را،مورغی غه زه ل خوان هاته وه6

له شیعره شتایشه کانی دا(زورتر به شی فارسیه که ی)ده بینین که چون شیخ ره زا زورتر ئینسانیکی نه دار بووه مه دحی مه د حی له به ر شت وه ر گرتن کردوووه،بلام نه ک همیشه.نموونه ی مه دحه کانی مه دحی عه شیره تی جافه که ئاوا ده فه رمی:

خزمینه مه ده ن په نجه له گه ل عه شره تی جا فا

میرووله نه چی چاکه به گژ قوللـه یی قافا

کی بی له ده لیرانی عه شایر که نه چووبی

وه ک تیری ئه جه ل نووکی رمی جافی به نافا

خوین ریژ و شه ره نگیز و عه دووبه ند و ته نوو مه ند

کامیان که گه نه،شیر له میدانی مه سافا...7

یان له مه دحی بابان دا ده لیت:

عه ره ب ئینکاری فه زلی ئیوه ناکه م ئه فزه له ن ئه مما

سه لاحه ددین که دونیای گرت له زومره ی کوردی بابان بوو...8

عه لا ئه ددین سه ججادی که خاوه نی میژوویی ئه ده بی کورده له باسی شیخ ره زا زور دواوه و له باره ی ستایشه کانی شیخ ره زا دا ده لیت:

((له شیعری ستایش و پیا هه لوتنیش دا وه نه بی له شاعیره کانی تر که متر بوو بی،به لکوو له گه لی شوین دا پیش که و توتر بووه،خه یالیکی ناسک و ته بیعه تیکی ئه وینه ای بووه، به تایبه تی ئه گه ر هه ستی خیریکی له یه کیک کردبی به ته واوی لالغاوه ی شیعری کراوه ته وه و هه تا بلییت وه سفیکی به رزی بو هاتووه،خو ئیجگار له به شه فارسی یه که یدا...9))

شیخ ره زا گه لیک شیعری له ده رویشی دا کوتووه.نموونه که ی ئه م پارچه جوان و به ناو بانگه یه تی که ناوی ستایشی کاک ئه حمه دی شیخه:

مه ربووته حه یاتم به سوله یمانیی و خاکی

خوزگه م به سه گی قاپییه که ی ئه حمه دی کاکی

ئه و مه رقه ده والایه که وه ک عه رشی موعه لـلا

مه حفووزه به زوواری مه له ک ده وری شوباکی

ئه و قودوه یی ساداته که سوککانی سه ماوات

شه ریانه له سه ر سوجده ئه به ر مه رقه دی پاکی

 بوده ست و عه سا نازگه که ی داخه ده روونم

قوربانی عه سای ده ستی ئه بم سول و سیواکی

ده رحه ق به حه فیدانی ئه ده ب لازمه زینهار

قوربانی حه فیدانی بم و بابی و دایکی

دوونیا که له پاش حه ز ره تی شیخ ژیر و زه به ر بی

وه ک تاجی که ی و جامی جه م و به ختی زوحاکی

به م حاله په ریشانه وه با ز ئه شهه دو بیللا

شیعرت ته ره ب ئه نگیزه(ره زا)شاعیری چاکی

یان له شیعریکی دیکه دا ده فه ر موی:

من سنیم نامم((رضا))کلب امام مرتضی    درویش عه بدالقادرم راهم به مولا میرود10

شه ره جنیویکی زوری له گه ل شوکری فه زلی(1882-1926م) که یه کیک له شاعیرانی گه و ره ی کورده کردووه.ئه م شه ره جنیوه شیان له ئه نجامی ئه و قه سیده ی شیخ ره زا ی تاله بانی یه وه سه ری هه لداوه که له پیشوازی مه حموود پاشای جافدا به فارسی مه دحی شیخ مسته فای نه قیبی کردووه و تانه و ته شه ری بو سه یید ئه حمه دی بابا ره سوول تیایه.شیعره که ش به مه ده س پی ده کا:

دست خیاط ازل خرقه ی ناموس و عفاف

خوش بریده ست به بالای نقیب الاشراف

یعنی نعم الخلف حضرت کاک احمد شیخ

آنکه با شیر زند پنجه به میدان مصاف11

سه یید ئه حمه دی بابا ره سوولیش خوی له وی حازر ده بی که شیخ ره زا ئه م شیعره ده لی م به مه مات ده بی.که دیته وه سوله یمانی ئه مه باس ده کات،یه کی له یاره کانی هانی ده دا و ده لی:خو ئیمه ش شاعیریکی به توانای وه ک ((شوکر فه زلی))مان هه یه.که پیی ده لین شیعریک به همان کیش و قافیه بهونیته وه.شوکری فه زلیش به شیعری ک به همان کیش و قافیه وه ولامی شیخ ره زا ده داته وه.که وای لی دی شیخ ره زاش یه خهی شوکری فه زلی ده گری و ئاوری شه ره جنیو له نیوانیاندا هه لده گیرسی.12

به لی لیره دا به باسه که کوتایی دینم و چه ن بیت شیعری بلاو نه کراوه ی شیخ ره زا که له دیوانه که ی دا نین ده نووسمه وه:

·      کوردی:

به غیر ئه ز میهری تو گه ر بی له دلمپ

                زره ی زنــــــــجـــــیری زالـــم بـــــــی لـــــه ملـــــما

دنیا که عیباره ت له هه واو و هه وه سیکه

                               وه ک تاسی حه مام هه ر نه فه سی بو ته ره سیکه

·      فارسی:

خوبرویـــــــان کــــــه رو نــــــــمی پوشـــــــند

                       تو کــــــــه پــــــوشیده ای مـــــــگر زشـــــــتی

 تا جــــــــهان با قــــیست آه سرد می باید کشید

                       دــــــــــست و دل از سفره ی نامرد می باید کشد13
+ نوشته شده در  Tue 15 Mar 2011ساعت 0:9 AM  توسط فردین میرزایی  |